ارسال پاسخ

imbpa.com تجارت ایران و جهان در یک سال آینده ۱۵ تير ۱۳۹۹ ۱۳:۴۵
به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران به نقل از روزنامه صمت، چشم‌انداز رشد اقتصاد جهان چندان مثبت نیست و باتوجه به ماهیت نوسانی رکود و رونق در نظام سرمایه‌داری و گذشت ۱۲ سال از بحران مالی ۲۰۰۸، برخی تحلیلگران بروز بحران یا رکود دیگری را محتمل می‌دانند.

به گزارش روابط عمومی انجمن تولیدکنندگان مستربچ و کامپاند ایران به نقل از روزنامه صمت، چشم‌انداز رشد اقتصاد جهان چندان مثبت نیست و باتوجه به ماهیت نوسانی رکود و رونق در نظام سرمایه‌داری و گذشت ۱۲ سال از بحران مالی ۲۰۰۸، برخی تحلیلگران بروز بحران یا رکود دیگری را محتمل می‌دانند.

در ۲۰۱۹ رشد اقتصاد جهانی به ۲.۳ درصد رسید که کمترین میزان از زمان رکود قبلی بوده است. سازمان ملل رشد ۲.۵ و ۲.۷ درصدی GDP جهانی را به ترتیب برای سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ پیش‌بینی کرده است. البته شیوع کرونا و تاثیر آن بر اقتصاد چین و سایر کشورها به‌دلیل تعامل گسترده با چین، سبب تعدیل پیش‌بینی‌ها نسبت به رشد اقتصادی می‌شود. در کنار آن، درباره خود تجارت نیز رشد ملی‌گرایی در برخی کشورها، کاهش اعتماد تجاری، تشدید جنگ‌های تجاری در قالب رقابت‌های تعرفه‌ای و تلاش غیرمستقیم برای افزودن مازاد تجاری کشورها در تجارت با شرکای خود، سبب بالا رفتن نااطمینانی در تجارت بین‌الملل و حتی بروز مشکل در زنجیره تامین جهانی شده است. این مشاجرات و رقابت‌ها به‌ویژه برای اقتصادهای بزرگی مانند امریکا و چین و اتحادیه اروپا، بر چشم‌انداز تجارت جهانی تاثیر محسوسی خواهد داشت. فروپاشی قرارداد نفتا (تجارت ۳ کشور امریکای شمالی) توسط ترامپ، خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، نوسانات روابط امریکا و چین و بروز مصادیق آن به صورت محدودیت‌های اعمال‌شده روی شرکت‌هایی مانند هوآوی، تشدید تحریم‌های فراسرزمینی امریکا علیه ایران و جدیت در اخراج شرکت‌های خارجی تخلف‌کننده از آن، همگی مواردی هستند که باعث تشدید نااطمینانی در زمینه روند رشد تجارت جهانی می‌شوند. بر این اساس، پیش‌بینی‌های انجام شده عموما با احتیاط بالایی همراه هستند.


نظر به تشدید تحریم‌های همه‌جانبه امریکا به‌ویژه تحریم‌های مالی و بانکی برای محدود کردن صادرات و واردات کشور، چالش‌های بسیاری بر تجارت خارجی کشور تحمیل شده که امکان بهره‌مندی از تجارت آزاد با سایر کشورها را محدود کرده و سبب می‌شود ایران وضعیت خاصی در تجارت خارجی پیدا کند. در کنار آن، عدم عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی و همچنین عدم عضویت در پیمان‌های پولی و توافقنامه‌های تجاری دو و چندجانبه قبل از تشدید تحریم‌ها، سبب شده ابزارهای متعارف یک کشور برای مقابله یا بی‌اثر کردن تحریم‌ها از دسترس ایران خارج شود. اختلاف‌نظر داخلی در زمینه تصویب الزامات موردنیاز FATF برای مقابله با پولشویی نیز باعث شد بار دیگر ایران وارد لیست سیاه این سازمان شود که تعامل بانکی با بانک‌ها و شرکت‌های خارجی که تحریم‌های امریکا را نادیده می‌گرفتند را نیز دشوارتر از پیش می‌کند. در کنار آن، پیچیده شدن وضعیت برجام و احتمال بازگشت پرونده هسته‌ای به شورای امنیت، وضع تحریم‌های جدید در سال آینده را محتمل می‌کند؛ بنابراین در تحلیل وضعیت تجارت خارجی کشور، لازم است چالش‌های برشمرده را مدنظر قرار داد و برمبنای آن قضاوت کرد. خوشبختانه در مقابل این حجم از خصومت علیه میهن عزیزمان، عملکرد تجارت خارجی کشور نشانگر تداوم تعامل اقتصادی با دنیای خارج و غلبه بر مشکلات مربوطه است و به‌نظر می‌رسد ایران هنوز کانال‌ها و ابزارهای متعددی برای خروج از بحران‌های ایجادشده توسط غرب دارد. طبق اعلام گمرک حجم صادرات غیرنفتی کشور در سال گذشته، حدود ۴۱ میلیارد دلار بوده است. چین، عراق، ترکیه و امارات بزرگ‌ترین مقاصد صادراتی محصولات ایرانی بوده‌اند.

همچنین چین، امارات، ترکیه و هند به ترتیب بزرگ‌ترین مبادی ورود کالاهای وارداتی به کشور بوده‌اند.
 این ترکیب شرکای تجاری، در قالب نظریه گرانش در تجارت بین‌الملل تحلیل می‌شود؛ به این معنا که چین و هند به‌دلیل بزرگی اقتصاد و سایر کشورها اعم از ترکیه، امارات و عراق به‌دلیل نزدیک بودن و هم‌مرز بودن با ایران، بیشترین ظرفیت تجارت با ایران را داشته‌اند. 
 ضمن آنکه روند رشد باثبات نرخ ارز همگام با تورم، به تعادل تراز تجاری کشور و امکان‌پذیری تامین ارز وارداتی از محل درآمد ارزی حاصل از صادرات غیرنفتی کمک شایانی کرده و به‌نظر می‌رسد با رشد خودکفایی و خوداتکایی کشور از طریق جایگزینی واردات با استفاده از قواعدی مانند ممنوعیت واردات کالاهای دارای مشابه داخلی و همچنین حمایت از نهضت ساخت داخل در امسال، صادرات غیرنفتی فراتر از واردات و تراز تجاری مثبت خواهد شد.
 باتوجه به آنچه گفته شد می‌توان برمبنای این تحلیل از ۳ عامل وضعیت اقتصاد کشور، چشم‌انداز اقتصاد و تجارت جهانی و عملکرد تجارت خارجی کشور، چشم‌اندازی از تجارت خارجی در سال‌آینده را به تصویر کشید. 
بر این مبنا نظر به ثبات در عملکرد اقتصاد کشور باوجود فشار تحریم‌ها می‌توان پیش‌بینی کرد که حجم تجارت خارجی کشور نیز رشد حقیقی حدود ۲ درصد را تجربه کند. البته باتوجه به آنچه گفته شد انتظار می‌رود صادرات از واردات بیشتر و تراز تجاری کشور (بدون نفت) مثبت شود. در این چشم‌انداز، افزایش نرخ ارز سبب جذابیت بیشتر صادرات خواهد شد؛ بنابراین مازاد تجاری را بیشتر خواهد کرد. 
درباره شرکای تجاری نیز بعید به‌نظر می‌رسد که تغییر موثری رخ دهد و روابط ریشه‌دار موجود مبنای اصلی تداوم تجارت خارجی کشور خواهد بود. ممکن است نااطمینانی در زمینه تامین مواد اولیه و واسطه‌ای پیشرفته‌ای که امکان تولید داخل ندارند و در کشورهایی غیر از شرکای اصلی فعلی ایران تولید می‌شوند افزایش یابد اما این امر نیز با برنامه‌ریزی قبلی دولت در خصوص تقویت نهضت ساخت داخل و تمرکز آن بر حوزه‌هایی که نیاز استراتژیک صنایع کشور محسوب می‌شود، قابل‌تقلیل خواهد بود.


افروز بهرامی - رئیس صندوق ضمانت صادرات

اخبار مرتبط

نظرات

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد
اعضای انجمن